چگونه از فرزند خود يك نابغه بسازيم ( قسمت دهم )

نگارش براي نبوغ يك ضرورت است ،نويسندگان خوب ،افكار روشني دارند.و سعي نماييد از كودكي ،فرزندتان را عادت دهيد كه بنويسد. نابغه بايد بنويسد در نوشتن جادويي هست ،وقتي كودك شروع به نوشتن مي كند،ارتعاشات خاص را كه در اثر روند تفكر در مغز ايجاد مي شود ، تجربه مي كند و دلش مي خواهد با اين افكار رابطه برقرار كند .نقاشي براي كودك مهارت بسيار مهمي است .احساسات او را در سطحي ابراز مي كند و پيش درآمد نوشتن است .كودك نابغه را بايد ترغيب به نقاشي كنيد .پس از اينكه به حرف درآمد و نقاشي كرد و سرانجام خواندن ياد گرفت ،تدريجا او را به سمت نوشتن سوق دهيد.نوشتن ، احساس رضايت شديد به وجود مي آورد و مي تواند باعث كيف و سرزندگي شود. زيرا فشارها تخليه مي شوند و شخص
مي تواند در خلوتي كه مداد و كاغذ فراهم مي آورد اين فشارها را بيرون بدهد.نوشتن ، نقاشي كلمات است و براي رشد نبوغ يك ضرورت است .نوشتن موجب روشني و انسجام افكار،سازمان يابي و انضباط شخصي مي شود و همچنين به كودك كمك مي كند ، بهتر ارتباط برقرار كند.

براي ترغيب كودك به نوشتن ،راهنماييهاي زير را بكار ببريد.

-علاقه و محبت نشان دهيد: كودك را مجبور نكنيد،علاقه نشان دهيد با تحسين كردن او را تشويق كنيد.بگذاريد كودك ، شما را در حال خواندن و نوشتن ببيند.

-والدين پرمشغله : اگر كودك زياد حرف مي زند ،بگذاريد حرفهايش را بنويسد.

-مكان و وسايل : هميشه وسايل نوشتن را در اختيارش قرار دهيد.

-زمان : به كودك براي نوشتن فرصت دهيد.

-واكنش مثبت : علاقمندي به نوشتن او نشان دهيد.

-هرگز بجاي كودكتان ننويسيد: هرگز انشاء او را ننويسيد، بايد زمينه اي ايجاد كرد كه خود او بنويسد.

-هرگز انتقاد نكنيد: نكات مثبت نوشتن او را تقويت كنيد.

تقليد: اشكالي ندارد در ابتدا در نوشتن ، تقليد كند ، به مرور او صاحب سبك مي شود.

-سازگاري با زندگي : كاري كنيد ،كارت تبريك هاي شخصي درست كند و براي ديگران بفرستد و همچنين بهتر است يك دوست مكاتبه اي خوب داشته باشد.

آواز نويسي : كودك را علاقمند كنيد آواز نويسي كند

گوش كردن : به او ياد دهيد به دقت گوش دهد و چيزهاي جديد ياد بگيرد و آنگاه بنويسد.

دفتر خاطرات : يادداشت هاي روزانه از خاطرات خود تهيه كند. والدين بايد هميشه از نقاط قوت كودك خود استفاده كنند و با كمك آنها نقاط ضعف كودك خود را ترميم كنند.

تهيه و تنظيم از : محمد حسين مسلمان          

چگونه از فرزند خود يك نابغه بسازيم ( قسمت هشتم )

كنفوسيوس : طولاني ترين راهها با اولين قدم آغاز مي شود.

كودك براي قدم گذاشتن در اقيانوس وسيع دانش بايد از جاي پا استفاده كند :

-كنجكاوي خلاقانه

-تخيل الهام گرفته از درون

-استقلال

کنجکاوی خلاقانه وقتي نگرشهاي ثابتي را بر كودك خود تحميل مي كنيد زماني كه فرزندتان عقل رس شود، آنچنان مقيد حرف مردم خواهد بود كه پيش از دست زدن به هر كاري تامل خواهد كرد تا ببيند كاري كه مي كند در چشم اجتماع درست است يا غلط. اما اگر شما آماده دور ريختن الگوهاي فكري و رفتاري كهنه باشيد ،فرزندتان هرگز از نشان دادن خلاقيت هاي خود هراس نخواهد داشت . در اين صورت خواهيد توانست براي بيرون كشيدن نيروهاي دروني فرزندتان كه متضمن فرديت ،تواناييهاي منحصر به فرد و نبوغ اوست ،روشهاي خاصي بيابيد.چنين نابغه اي براي خود در اجتماع و در جهان نقشي يگانه حك خواهد كرد .
بي اعتنايي بزرگترها به كودكان تاثير نامطلوبي بر روي آنها دارد. سعي كنيد هنگامي كه در خيابان با كودك خود مي رويد از او سوالات مختلفي كنيد و كنجكاوي او را برانگيزيد.

تخيل الهام گرفته از درون : كاش در هر مدرسه موضوعي را تحت عنوان تخيل الهام گرفته از درون تدريس مي كردند مانند گربه هاي پرنده ،سرزمين كودكان ،حيوانات سخنگو تخيلات يك بچه را ،هر قدر هم داستانش ظاهرا عجيب و بي معني باشد هرگز مسخره نكنيد.در صورت مسخره شدن كودك ،احتمالا در آينده گوشه گير خواهد شد و جرات نخواهد كرد از تخيلاتش استفاده كند. اجازه دهيد كودكتان در فراخواني ابزاري كه از
جنس روياست ،آزاد باشد ،بسياري از انديشه هاي بزرگ ريشه در تخيلات عجيب دارند.

استقلال : استقلال به نبوغ قدرت مي بخشد.فرد بايد احساس امنيت كند تا دست به كار تازه بزند.

چگونه از فرزند خود يك نابغه بسازيم ( قسمت نهم )

براي نبوغ فرزند خود به نكات زير نيز توجه داشته باشيد:

-برانگيختن برتر: تشويق در گوش كودك مانند موسيقي است

-تمركز برتر: بزرگترين لطمه يك معلم به كودك آن است كه با جوهر قرمز در كارنامه اش بنويسد
« بي دقت » ، كه در نهايت با رفتن اين كارنامه در خانه و توبيخ توسط والدين ، اين تصوير منفي در ذهن كودك حك مي شود.اولين قدم در راه ايجاد تمركز برتر آن است كه در كودك تصوير مثبت از خود ايجاد كنيد، موفقيت هاي او را تاكيد كنيد .همواره كودكتان را ترغيب كنيد كه بگويد ، من مي توانم

-درك برتر: جان هالت نويسنده و متخصص تعليم و تربيت آمريكايي در كتاب خود با نام علت ناموفقيت كودكان مي نويسد « منظور ما از هوش ،سبك خاصي از زندگي است ، طرز رفتاري خاص در همه شرايط.آزمون هوش اين نيست كه تا چه حد مي دانيم ، چه بايد كرد » بلكه اين است كه در شرايطي كه نمي دانيم چه بايد كرد ، چه رفتاري داريم. نابغه كسي است كه مي تواند دانش خود را در شرايط مناسب آن به كار گيرد. براي آن كه به كودكتان كمك كنيد در كي برتر به دست آورد ، استراتژي زير را به او ياد بدهيد:

-اطلاعات : براي رسيدن به هر هدف اطلاعات كافي كسب كند

-روش : براي رسيدن به هدف روش درستي انتخاب كند

-هدف : براي انجام درست هر كاري ، هدف خود را درست تعيين كند.

-حافظه برتر: عبارت است از توانايي نگه داري و ذخيره آن تصاوير در چشم ذهن شما مي توانيد با برانگيختن كودك به بحث هاي زنده ، هديه گرانبهاي حافظه برتر را به كودكتان عطا كنيد.بخاطر داشته باشيد بحث ها نبايد براي او تنش آفرين باشد.

براي مثال من عكسي دارم كه شاهزاده تيراندازي با تير و كمان را ياد مي دهد.درباره اين عكس اين طور مي شود بحث كرد: مادر: شاهزاده دارد به چه چيز تير مي اندازد؟ كودك : يك پرنده مادر:پرنده كجاست ؟ كودك : روي درخت ،روي يكي از شاخه ها ،رنگش قرمز است.مي توانم آن را در بين برگهاي سبز ببينم.خيلي بالاست. مادر:آيا زاويه تير شاهزاده درست است ؟ كودك : خب بله ،فكر مي كنم درست است .بايد درست باشد چون ته اش را گرفته .اگر من يك خط مستقيم بكشم ( مي كشد)..... نمي دانم . مادر: شاهزاده چه لباسي
پوشيده ؟ كودك يك لباس(با ترديد) قرمز ؟....با يك كمربند قرمز.... تاج روي سرش گذاشته .....بازوبند بسته ..... و يك تيردان پر از تير به پشتش آويزان كرده ! مادر: چطور ايستاده كودك : پاهاش را از هم باز گذاشته ،پاهاش را نمي بينم.پشت علف هاي بلند پنهان شده .

چگونه از فرزند خود يك نابغه بسازيم ( قسمت هفتم )

نكات زير مي تواند نيروي عقلي كودكتان را رشد دهد:

-كودك بايد هشت ساعت در شبانه روز بخوابد تا ذهنش هميشه بيدار و سرحال باشد. سحرخيزي ناشي از زود خوابيدن است .صبح با سكوت آرام ذهن را فعال مي سازد.بسياري از نويسندگان گفته اند كه بهترين آثار خود را در ساعات آرام سحر نوشته اند.

 صبحانه كامل : صبحانه خوردن با هم ،سنتي كامل است .لازم است با آرامش باشد.

بازي و كارگروهي : بدون بازي ،از نابغه بچه اي كسل كننده خواهد ساخت ،بازي با بچه هاي همسايه براي كارگروهي ضروري است.در خانه 15 تا 20 دقيقه در انجام تكاليف مدرسه به او كمك كنيد.

صحبتهاي سرشام : خانواده اي كه با هم غذا مي خورند .با هم ياد مي گيرند و رشد مي كنند.در سر شام به حرفهاي كودك گوش دهيد و موفقيت هايش را تحسين كنيد .اگر اشتباهي كرد ببخشيد.يادگرفتن از اشتباهات و توان خنديدن به خود ، گام هايي اساسي در جهت دستيابي به نبوغ است .

كارهاي بعد از شام : بعد از شام مي توانيد بازي روي تخته سياه را انجام دهيد ، بازي با كلمات يا هر بازي ديگر انجام دهيد و ذهن او را فعال كنيد.

وقت خواب براي نابغه در حال شكوفايي:وقت خواب بايد بسيار آرام و آسوده باشد ، مي توانيد برايش با صداي بلند قصه بخوانيد يا از خودتان قصه بسازيد . وقت خواب كودك را در آغوش بگيريد و نوازش كنيد تا او احساس امنيت كند.

سرزمين عجايب تكاليف شب :ميز و صندلي و با نوركافي برايش تدارك ببينيد. مي توانيد يك تابلو اعلانات چوب پنبه اي برايش تدارك ببينيد كه بر روي آن بريده روزنامه ،عكس ها يا هر چيز مورد علاقه اش را بچسانيد درس خواندن در كنار تلويزيون و رختخواب توصيه نمي شود.

مراجع آماده : كتابهاي مرجع براي او بخريد، آنها براي پژوهش او خوب هستند نظير :فرهنگ لغت، دايره المعارف ، اطلس جهان ،كتاب سال

راديو و تلويزيون : كودك مي تواند برنامه هاي مفيد راديو و تلويزيون را ببيند اما نبايد زمان بازي و مطالعه او مختل شود. سعي كنيد درباره برنامه هاي جالب تلويزيون با كودك بحث كنيد و حتي درباره موضوعات مورد بحث كتاب بخريد.

كودك را ترغيب كنيد اسباب بازي بسازد: او مي تواند از جعبه هاي مقوايي ،درپوش ،پيت حلبي ،قوطي ،ماسوره ، چوب ماهيگيري ،قلاب و ميخ چوبي ، چسب و هر چيز كهنه و قابل استفاده ديگر براي ساختن اتوموبيل ،چراغ راهنما ،عابر پياده و از اين قبيل استفاده كند. ساخت اسباب بازي نبوغ بچه را افزايش مي دهد و اين اقدام قدرت تخيل او را افزايش مي دهد. ساخت اسباب بازي با كودكان ديگر سبب مي شود و تقسيم مسووليت را فرا گيرد و درس تصميم گيري مشترك را فرا مي گيرد.چگونه به نياز هاي دوستش پاسخ بدهد و هنر ارتباط گيري چند جانبه را ياد مي گيرد.

تصميم گيري : كودك شما با هر نوع اسباب بازي كه بازي كند، به تمرين عمل ارزشمند تصميم گيري خواهد پرداخت .

والدين به عنوان راهنما و همبازي :

خودتان يك بچه شويد و با بچه ها به ارتباط بپردازيد تا او رابطه برقرار كردن را فرا گيرد.

فعال باشيد ،يك بازي به بچه بياموزيد و آنگاه اجازه دهيد او باقي راه را بپيمايد.

شريك او باشيد: با فهميدن علايق او و بر اساس آن فعاليتهاي مختلف را براي او طراحي نماييد.

نمونه باشيد: بايد سرمشق خوبي براي بچه ها باشيد

 مهربان باشيد: بچه ها تنها در آغوش پر محبت والدين و احساس امنيت مي توانند پيشرفت كنند.كودكاني كه زياد با اسباب بازي، بازي مي كنند اغلب از كودكاني كه به ميزان محدودي اسباب بازي در اختيار دارند خلاق ترند و قوه تخيل قوي تري دارند و كودكاني كه به طور مرتب ،با والدينشان بازي مي كنند در بزرگسالي از سطوح عالي تري از خلاقيت برخوردار مي شوند.

چگونه از فرزند خود يك نابغه بسازيم ( قسمت پنجم )

زمان قصه ،زمان نوابغ است قصه گويي يك عنصر اساسي و فوق مهم در ساختن نبوغ است . اين كار قدرت تفكرات خارق العاده را در يك نابغه زنده مي كند.طبق نظريه روان شناسان كودك ،روند رشد ذهني كودك تا قبل از سن شش سالگي به نحو نفس گيري سريع است .بين شش تا هفت سالگي سرعت آن كاهش مي يابد و رشد آهسته و ماندگار تثبيت مي شود.

برانگيختن : قصه هاي خوب پيام هايي از اميد ،تلاش وموفقيت در خود دارند ،بدون آن كه حرفي از پند و موعظه در بين باشد .قصه ها نيروي تفكر او را بر مي انگيزند.

بيداري بصري :قصه استعداد تصوير سازي خود كودك را بيدار مي كند ،قوه تخيل رشد يافته و پيشرفته اساس شكوفايي نبوغ است .

گوشي براي گفت و شنود : كلمات زماني كه با آهنگ و لحن متفاوت بيان شوند ،مجذوب كننده مي شوند.

تجربه هاي تازه : با قصه گفتن ، فرزند شما به دنياهاي اسرار آميز و جادويي مي رود . در قصه ها به علايق بچه ها پي برده مي شود و از طرفي با خواندن مطالب درباره علايق كودك ، اشتياق او را به سمت خواندن سوق مي دهيد و اين اقدام است كه به سود نابغه خواهد بود.

درك ديگران : او در داستان شخصيتهاي مختلف را درك مي كند و تفاوتها را درمي يابد و افق ديد او وسيعتر مي شود.

قصه هاي محلي : قصه هاي محلي فرهنگ ملت ها را به كودك مي آموزد.

الهام گرفتن از داستان هاي واقعي : درباره افراد برجسته جهان داستان هاي شنيدني براي كودك بگوييد. آنها در زمينه تاريخ،علوم ،رياضيات ،مهندسي ،موسيقي ،سياست و هنر وجود دارند او با همسان سازي با افراد ديگر سعي مي كند خود را به سوي آنان سوق دهد. زندگي مشاهير مي تواند براي كودكان منبع الهام بزرگي باشد.

 حرفهاي بعد از قصه : گفتگوهاي بعد از قصه مي تواند شروعي براي كسب تجربيات جديد باشد و با سوالات مختلف از كودك او را به سمت يافته هاي جديد هدايت كنيد. گاهي مي تواند سوالات را از زبان اسباب بازيهاي او مطرح كنيد. براي مثال خرس كوچولوي تو مي پرسد چرا فيل در داستان آن گونه عمل كرد ؟ بدين وسيله سبب رشد بخش تحليل گر مغز او مي شويد. قصه گويي ،اندوخته عظيم انرژي و افكار خلاقانه را در كودك شما آشكار مي كند.قصه گويي جرقه كوچكي را كه شعله نبوغ را در خود دارد، مستقل مي كند تا در دنيايي كه سرشار از امكانات عظيم است بدرخشد.

چگونه از فرزند خود يك نابغه بسازيم ( قسمت ششم )

نيچه ،فيلسوف آلماني مي گويد : محال است چيزي به بار بنشيند،بي آن كه ارواح سالم و برومند در ايجادش دخيل نبوده باشند. منزل بايد به يك محيط عالي آموزشي براي يادگيري كودك تبديل شود. خانه را از كتابهاي مصور رنگي ،اسباب بازي ، مداد، كاغذ ،مداد رنگي ،آب رنگ ،گل رس ،كاست ضبط صوت و.... پركنيد.

مكعب سازي : او بايد با مكعب ها بازي كند و بزرگي و كوچكي را ياد بگيرد.

رنگ كردن با انگشت : رنگ كردن با انگشت اگرچه با كثافتكاري همراه است اما احساس وجدآور و نيرومندي به او مي بخشد و تجربيات تازه اي به دست مي آورد.

كشيدن خطوط : كودكان را وادار كنيد بخوانند و بنويسند و نقاشي كنند.

گل رس و خمير مجسمه سازي : تجربه خوبي كسب مي كنند.ماهيت رطوبت و خمش پذير آن را احساس مي كنند.

كتاب و مجله : براي كودك كتابخانه شخصي ايجاد كنيد .او را به كتابفروشي ببريد.او را مشترك مجله كنيد.

نوار ضبط صوت : نوار قصه براي كودك مفيد است .

افكاري درباره تلويزيون و ويدئو: سعي كنيد به مدت كوتاه به بچه اجازه دهيد تلويزيون و ويدئو ببيند . سعي كنيد كتاب جانشين آنها باشد .استفاده زياد از تلويزيون خلاقيت كودك را سركوب مي كند.

پذيرش و تاييد: اگر كودكان كار جالبي كرده اند با اشتياق آن را ببينيد و تحسين كنيد

شراكت : سعي كنيد در فعاليتهاي كودك شريك شويد و با اين كار به او بگوييد كه هم خودش مهم است و هم هر كاري مي كند مهم است

چگونه از فرزند خود يك نابغه بسازيم ( قسمت چهارم )

براي علاقمند كردن كودكتان به خواندن ،بايد علاقمندي به خواندن را نشان دهيد .اگر فرزندتان شما را غرق در مطالعه روزنامه ببيند، يا اغلب وقتي به كتابخانه مي رويد تا كتابي انتخاب كنيد ، او را همراه خود ببريد، مي فهمد كه شما خواندن را دوست داريد و خواهد خواست كه از شما تبعيت كند،

توجه به نكات زير مي تواند مهم باشد.

- كتاب ،كتاب و باز هم كتاب : سعي كنيد كتاب هاي رنگي و با اشكال و تصاوير زيبا براي او خريداري كنيد.

-با صداي بلند بخوانيد : روزانه حداق 15 دقيقه را به خواندن داستان يا اشعار كودكستاني به صداي بلند براي كودكتان اختصاص دهيد. بهترين برنامه خواندن ، قصه خواني پيش از خواب است .او شامش را خورده ،حمام كرده ولباس راحت خواب به تن دارد و حتي اجازه دهيد داستان را خود انتخاب كند و حتي ممكن است داستاني را انتخاب كند كه شب هاي قبل برايش خوانده ايد.اشكالي ندارد تكرار كنيد حتي مي توانيد داستان را به صورت نمايش نامه براي او اجرا كنيد.هر چه خواندن را لذتبخش تر كنيد ،با موفقيت هاي
بيشتري روبرو خواهيد شد.

-پيگير باشيد: جلسات خواندن را مرتب تكرار كنيد و هيچ چيز نبايد اين جلسات را به تعويق بياندازد.به گونه اي كه به مرور كودك در مي يابد خواندن يك امر حياتي ،تفريحي و بخشي از زندگي اوست

 سرنخهايي در تصاوير ،كلمات و كلمات تركيبي بيابيد: جستجو گري كودك در تصاوير ، كلمات و كلمات تركيبي سبب مي شود كودك يافته هاي جديدي در كتاب كشف كند و مادر با بين نكات توصيفي بيشتر مي تواند ذهن كودك را بسته به موضوعات مختلف شكفته تر نمايد.

-تجربه به معنا خواهد افزود : كودك از خردسالي نياز دارد از خانه خارج شود.او را به پارك ،باغ وحش و يا به اكواريوم ببريد.اجازه دهيد كودكتان همراه شما به بانك،بازار ،سوپرماركت يا هرجاي ديگري كه مي رويد بيايد .سفرهاي سياحتي ،گنجينه اي از اطلاعات است و درباره تجربيات به دست آمده با كودك بايد صحبت كرد.

-اهميت شگفتي : كودكي كه مغز كوچكش پر شده از كشفيات تازه است، دلش مي خواهد افكارش را با صداي بلند توصيف كند، براي اينكه از تجربه چيزها،اماكن ،حيوانات و گياهان به شگفتي درآيد، كودكتان را به انجام چنين كارهايي ترغيب كنيد.اين بخشي از رشد مغز نابغه است .

-بازي با كلمات : بچه ها مجذوب صدا مي شوند .پدري را مي شناختم كه تعداد زيادي بازي با كلمات بلد بود يكي از آنها اين بود كه از فرزندانش مي خواست كلمه اي بگويند كه صداي چيزي باشد مثل صداهايي كه نيمه شب ، در مهماني شب سال نو به گوش مي رسد: بنگ ،پاپ ، شلپ ، ترق چنين بازيهاي تخيلي به روند آموزش ،طعم خوشي و سرگرمي مي بخشند.در نتيجه كودك هميشه مشتاق است ، هميشه دلش مي خواهد بيشتر ياد بگيرد: و اين يعني اساس نبوغ

-دائما آواز بخوانيد : در خصوص تاثيرات مثبت موسيقي مطالعات زيادي شده و همچنان در حال انجام است .موسيقي بسته به نوع آن و شنونده ،منجر به آزاد سازي آدرنالين يا ايندورفينها مي شود و هيجان و آرامش ايجاد مي كند .استفاده از لالايي براي خوابانيدن كودك و فرستادن او به سرزمين روياهاست .

-سوال ، سوال : كودك شما هر چه زودتر حرف زدن ياد بگيرد،زودتر به سوال كردن مي افتد.كودك، شما را با سوالات بمباران خواهد كرد.بخشي از رشد او بواسطه جستجوي دروني او براي دانستن است . به سوالات او به ساده ترين و كاملترين شكل ممكن ،جواب دهيد.اگر جواب سوالش را نمي دانيد ،صادقانه به او بگوييد من جواب اين سوال را نمي دانم ، اما جوابش را پيدا مي كنم و به تو مي گويم و به وعده خود عمل كنيد. كودك شما از دوران خردسالي ،مرواريدهاي درخشان دانش شما را جذب كرده است ،آن مرواريد ها دائما در درونش برق مي زنند و او اكنون مي خواهد بداند چرا؟ چطور ؟ چه ، كي ، كجا؟

-واژه سازي روزانه : واژه سازي در سنين اوليه بسيار اهميت دارد،زيرا ذائقه يادگيري را تحريك مي كند.براي واژه سازي راههاي جالبي وجود دارد. الف : تشويق فرزندتان به اينكه درباره آن چه مي بينيد ،حرف بزند. ب-رنگ اتوموبيل ها را سوال كنيد. ج -از زبري و نرمي پشم سگ و گربه سوال كنيد د-درباره شكل و اندازه و رنگ سنگهاي موجود طبيعت سوال كنيد . ه- درباره اشياء ويترين مغازه ها سوال كنيد. و- درباره واژه هاي تابلو اعلانات ،روزنامه ها ،مجلات و سوپرماركت ها صحبت كنيد. قرار گرفتن در معرض كلمات در شخص تفكر ممتاز به وجود مي آورد. زندگي روزمره ها پر است از امكانات رنگارنگ،زنده، درخشان و آموزنده ،آنها را به
سود نابغه كوچولو به كار گيريد.

 يك كلمه و مفاهيم بسيار: به كودك بياموزيد هر كلمه مفاهيم مختلفي دارد .سعي كنيد آنها را با مفاهيم مختلف يك كلمه آشنا سازيد. بعضي از والدين نگران يادگيري بيش از حد هستند. اين نگراني وقتي موجه است كه كودك شما ناچار به يادگيري و آموزش درسهايي باشد كه مغزش هنوز پختگي و رشد كافي براي آن نيافته باشد. پژوهشگران آموزش نشان داده اند كه اگر كودكتان را مجبور به يادگيري چيزي كنيد كه آمادگي اش را ندارد،احتمالا بعدها منجر به آشفتگي ذهني و مشكلات يادگيري در او خواهد شد. از كجا بفهميم كودك آمادگي دريافت چه چيز را دارد ؟ بدوا با مشاهده نزديك كودكتان و علايق او ، چيزهايي كه مايل به يادگيري شان است ،چيزهايي كه برايش لذت بخش اند و آن چيزهايي كه قادر است در آنها ماهر شود. بايد بخاطر
داشته باشيد كه پدرومادر هر دو در مناسب بودن موضوعات آموزشي توافق داشته باشند و در تضاد با يكديگر نباشند كه اين خود اثرات نامطلوبي در كودك دارد و لذا ضرورت يك توافق اوليه بين والدين در نحوه آموزش كودك ضروري است .

چگونه از فرزند خود يك نابغه بسازيم ( قسمت دوم )

در جهت نبوغ كودك نوپايتان بايد چهار قدم را برداريد: 1- شرايط هدايت كننده ايجاد كنيد .گل در خاك مناسب و شرايط زيست محيطي مناسب رشد مي كند. فرزند آدمي نيز در شرايط هدايت كننده و مناسب گل مي كند. 2-همواره راهنمايي كنيد ،دستور ندهيد.كودك نسبت به لحن صداي شما بسيار حساس است .آهنگ صداي خود را چنان تنظيم كنيد كه ملايم و ترغيب كننده باشد .اگر فرزندتان فشاري احساس كند ،هرگز به نتايج دلخواه نخواهيد رسيد . يادگيري بايد براي فرزندتان تجربه اي لذتبخش باشد . اگر احساس كند يادگيري را به او تحميل كرده اند،ديگر لذت بخش نخواهد بود. 3-صبور باشيد نه متوقع : روانشناسان كودك دريافته اند كه كودك تا سن شش سال و گاه بيشتر،به هر موضوعي نمي تواند بيشتر از دو دقيقه توجه كند .يعني كودك پس از دو دقيقه حواسش از كاري كه شما مي كوشيد او را به آن مشغول كنيد پرت مي شود و سرگرم بازي با عروسك خود مي شود و مجبورش نكنيد به انجام كار مورد نظر شما ادامه دهد زيرا فقط باعث آزار او مي شود . 4-دانش را به همراه عشق هديه كنيد والدين مانند همه انسانها ،ميل به ابراز اشتياق و تعصب بيش از حد دارند و لذا گاهي خود و فرزندانشان را
تحت فشار بيش از حد قرار مي دهند.ممكن است وقتي مشتاق و حتي نگران بيدار كردن نبوغ در فرزندتان هستيد يك عامل حياتي را فراموش كنيد و آن شادي فرزندتان است . همواره دانش و تشويق خود را به همراه عشق و مهرباني تفويض كنيد. زيرا نبوغ بايد براي كودك يك موهبت باشد نه يك تحميل .

فرد نابغه مي تواند به كمك قدرت دانش پيشرفته ،استعدادهاي طبيعي پرورش يافته و اعتماد به نفس ، بر رويدادها تاثير بگذارد و سرنوشت خود را به دست گيرد.اگر از سنين پايين به كودك آموزش داده شود تا استعدادها و مواهب خاص و منحصر به فرد خود را پرورش دهد،به او حق انتخاب و سلطه بر سرنوشت خودش داده مي شود . « مثلا مادري را مي شناسم كه از هر فرصتي براي آموزش فرزندش استفاده مي كند ، به هنگام غذا ،زماني كه كودك با بلوك هايش بازي مي كند، موقع تماشاي فيلم ، در هنگام حمام كردن و... مادر با در اختيار قرار دادن هر فرصتي براي يادگيري دختر ،احساس طبيعي را در ذهن او تقويت مي كند كه يادگيري و مطالعه و تحقيق ،بخشي از نفس زندگي هستند.اين آموزش گرانبهايي است كه كودك با آن رشد مي كند! اين كودك اكنون يازده ساله است .از نظر بازي با دوستان و انجام تكاليف درسي هر دو به يك اندازه لذت بخش هستند .من تضمين مي كنم كه اين كودك همچنان كه بزرگتر شود و با مطالعات سنگين تر و ضروري تر مواجه شود،هرگز دچار افسردگي پيش از امتحانات و يا احساس رنج آور « مجبورم درس بخوانم » نخواهد شد.

* تا زماني كه همه والدين نفهمند كه مغز همه كودكان موهبتي الهي است و مي تواند به يك مغز نابغه مبدل شود ،جامعه همچنان تعداد انگشت شماري «مورد مكشوف » را ستايش خواهد كرد و اكثريت را ناديده خواهد گرفت ، چه ثروت گرانبهايي كه به هدر مي رود.

چگونه از فرزند خود يك نابغه بسازيم ( قسمت سوم )

بهره گبري از كتابهاي مصور بدون نوشته ،به كودكان خواندن نمي آموزد. اگر هنگام خواندن كتابهاي مصور با نوشته، بر روي كلمات اشاره كنيد كودك با كلمات آشنا مي شود.بخصوص كلماتي كه بر كودك تاثير عاطفي دارد. استفاده از كارتهاي نمايشي كه روي آن نوشته و يا تصوير است براي بهتر فهماندن مطالب استفاده مي شود  بر روي مقواي سفيد 25 در 25 سانتي متر مي توان با حروف بزرگ نام اسباب بازي هاي كودك خود را بنويسيد.براي مثال روي يك مقوا بنويسيد «خرس »و روي مقواي ديگر گربه و بدين وسيله با برداشتن هر اسباب بازي كارت مربوطه را برداشته و بخوانيد و آنگاه براي هر اسم يك قصه بگوييد و از اين طريق كلمه بر ذهنش حك مي شود و آنگاه از كودك بخواهيد در اين رابطه يك قصه بگويد. « يك مربي كودكستان كه زماني مي شناختمش،براي آموزش دختر خودش روش خاصي داشت ،او كارتي را كه رويش كلبه اي نوشته بود، پشت سرش پنهان مي كرد و با بازيگوشي به دخترش نزديك مي شد و مي گفت « مامان براي بچه اش چه قايم كرده ؟» توجه كودك يك ساله جلب مي شد و سعي مي كرد خود را به آن موضوع اسرار آميز برساند. سپس مادر كارت را بالا مي گرفت و با پيروزي مي گفت «گربه!» ، قهقهه شادي كردن نشان مي داد كه بازي نتيجه مطلوب را به بار خواهد آورد .اين كودك در مدت كوتاهي خواندن ياد گرفت.به زودي خواندن جملات را آغاز كرد.مادرش كتابهاي ساده مختلفي خريد كه هريك از آنها براي كودك خردسال ،گنجي از دانش در برداشت .دختر كوچولو در سن چهارسالگي چنان با كلمات و جملات آشنا بود كه اعجاب همگان را
برمي انگيخت . موفقيت اين مادر مرهون اعتقادي بود كه به فرزندش داشت و نگرش سالم و سازنده اش، و شكيبايي و شوخ طبعي اش كه فرزند را مشتاق همه بازهاي خواندني مي كرد. هر مادري بايد روش خاص خود را بيابد كه فرزندش را به خواندن كلمات مكتوب ترغيب كند.عشق فراوان شما نسبت به فرزندتان ،ضامن موفقيت شماست . **** پرورش توان حرف زدن در سنين پايين ، بر توانايي خواندن كودك تاثير مثبت دارد.مي توانيد همزمان با حرف زدن او دست بزنيد يا به طريق ديگري شادي خود را از اين امر نشان دهيد.او هم به نوبه خود خوشحال مي شود و ميل دارد كه اين كار را تكرار كند .در نتيجه، او از بابت حس شنوايي
خود به وجد مي آيد. شعرهاي انگين كودكستاني نقش مهمي ايفاء مي كند.بسياري از آنها جاذبه دروني مقاومت ناپذير دارند اما نقش آموزشي آنها فاقد ارزش است و جذابيت آنها در ريتم آهنگين آنهاست . كودك شما هر چه زودتر به حرف بيفتد،توان خواندن زودتر در او پايه ريزي مي شود.پرورش استعداد برقراري ارتباط،اولين قدم در آموزش خواندن است . هنگامي كه كودكتان را تشويق به حرف زدن مي كنيد،در واقع او را به استفاده از استعداد طبيعي شنيدن هم ترغيب مي كنيد.

چگونه از فرزند خود يك نابغه بسازيم ( قسمت اول )

از كتاب چگونه از فرزند خود يك نابغه بسازيم نوشته شاكونتالادوي ترجمه زهره زاهدي هنگامي كه نوزادي به دنيا مي آيد ، معجزه خلقت يعني مغز در وجود او متجلي مي شود.اين موهبت الهي ،چاه بي تهي است كه فرزندتان مي تواند براي سيراب كردن عطش ابدي اش براي دانستن از آن آب بكشد.اندامي است كه كودك از طريق آن مي تواند هزاران راه ممكن براي رسيدن به روياها ،تصورات و آرمان ها ي خود كشف كند. نابغه در فرهنگ وبستر چنين تعريف شده است : كسي كه توانايي فطري ذهني ،يا استعدادي منحصر به فرد داشته
باشد ، كسي كه روحيه او الهام بخش ، يا زندگي بخش يك قوم باشد ،كسي كه والاترين استعدادهاي ذهني به صورت موهبت به او اهداء شده باشد . در فرهنگ آكسفورد نبوغ چنين تعريف شده است : روح حافظ شخص ، مكان يا سازمان ،استعدادي طبيعي ، عطيه خاص ذهني ،استعداد ذهني غريزي و خارق العاده كه در خدمت تخيل ،خلاقيت يا اختراع قرار گيرد. هر انساني در خود « استعدادي ذاتي » و « تواني منحصر به
فرد » دارد.هر كودكي با مغزي به دنيا مي آيد كه از نظر علمي توان بالقوه داشتن «والاترين استعدادهاي ذهني » و « موهبت هاي خاص ذهني » و همچنين « استعدادهاي غريزي ،خارق العاده ،تخيلي ،خلاقانه و مخترعانه » را دارد در توصيف معنوي تر « روح حافظ » مترادف با «فرشته نگهبان » ،مادر خوانده پريا ،راهنما،كمك غيبي يا الهام و..... و نبوغ است . ***** كودك هر انساني ، منحصر به فرد است و مي تواند
مانند يك نابغه بدرخشد. اگر با عشق از او حمايت كنيد و باورش كنيد،هرگز دچار احساس كمبود و حقارت كه مانع موفقيت است ، نخواهد شد. در عوض خود دوستي و اعتماد به نفس در او تقويت خواهد شد كه هر دو از لوازم آزاد كردن آن توان بالقوه بسيار مهم يعني نبوغ درون است كه هنوز دست نخورده است . با تقويت خود دوستي و اعتماد به نفس در كودك زمينه هاي آزاد شدن توان بالقوه بسيار مهم يعني نبوغ درون كه هنوز
دست نخورده است مهيا مي شود . اگر شما فرزندتان را باور كنيد ، او نيز خود را باور خواهد كرد.فرزند شما از همين حالا هم از تيز هوشي فطري برخوردارست .زيرا استعداد داشتن قدرت ذهني خارق العاده بالقوه در مغز وجود دارد.كودك شما از توان بالايي براي اختراع كردن برخوردارست و موهبت داشتن ذهني با تخيلات و خلاقيت هاي رنگي و قوي به او عطا شده است .اعتماد ، حمايت ،داده هاي ذهني ، اعتقاد شما به فرزندتان امكان مي دهد همه اين ويژگيها را با موفقيت بروز دهد . با بي اعتقادي به فرزند ،نبوغ را از درون تخريب
مي كنيد .برعكس ،با اعتقاد راسخ نسبت به فرزندتان ،مانند خورشيد خواهيد شد كه نور خود را بر غنچه اي مي تاباند تا آن را به گلي شكفته مبدل كند.

براي بروز نبوغ در فرزندتان به سه عامل زير توجه كنيد:

- باور كنيد كه شما مي توانيد نبوغ را فرزندتان بيدار كنيد .

-باوركنيد كه فرزندتان توان آن را دارد كه يك نابغه شود .

- هر گز اجازه ندهيد به فكرتان خطور كند و هرگز ابراز نكنيد كه فرزندتان كم هوش و كم استعداد است . اگر اين سه عامل كليدي را در ذهنتان حك كنيد ، براي انجام ماجرايي بسيار مهم آماده ايد : بيدار كردن نبوغ در فرزندتان

فصل امتحانات و روش هاي مقابله با استرس

روزنامه جام جم اگر در حال آماده شدن براي امتحانات پايان سال تحصيلي ، پايان ترم يا امتحان ورودي به مرکز آموزشي هستيد ، اين دوره مي تواند زمان يک زمان استرس زا باشد. برخي افراد اضطراب ناتوان کننده و شديدي را تجربه مي کنند که در عملکرد آنها اثر منفي مي گذارد. اگر در روز امتحان در معرض استرس قرار مي گيريد ، مي توانيد از اين توصيه ها کمک بگيريد تا استرس خود را کنترل کنيد. پيش از امتحان : هرآنچه مي توانيد براي درک آزمون انجام دهيد. تمرينات و نمونه سوال اگر در دسترس باشد بهترين راه آماده سازي است. بدانيد چه نوع آزموني بايد بدهيد. آيا بايد به سوالات تشريحي پاسخ دهيد و مسائل و راه حل ها را مشخص سازيد يا آنکه سوالات چند جوابي هستند و شما بايد پاسخ صحيح را انتخاب کنيد؟ تشخيص دهيد که آمادگي براي نوشتن مطلب با به خاطر سپردن مطالب فرق دارد. براي يک تست تشريحي لازم است زمينه موضوع را درک نموده و در برخي موارد اطلاعات ژرف داشته باشيد ، در حاليکه
براي يک آزمون چند گزينه اي شايد بهتر باشد هر چه فرمول ، مطلب و يا جزئياتي را که مي توانيد حفظ کنيد. مهم اين است که بدانيد برنامه ريزي که داريد ، شما را قادر مي سازد ا زعهده همه موارد برآييد. احساس از دست دادن کنترل ، تنها بر اضطراب و استرس مي افزايد. خود را باور داشته باشيد. مطمئن باشيد اگر توانائي نداشتيد ، به اين مقطع واين مرحله نمي رسيديد. بنابراين اگر آمادگي لازم را براي امتحان پيدا کرده باشيد ، ديگر نبايد نگراني زيادي به خود راه دهيد. سعي نکنيد عالي باشيد البته اين براي موفقيت و
ستاره شدن حائز اهميت است اما همه چيز را در حد تعادل نگه داريد. اگر فکر مي کنيد هر نمره اي بغير از نمره عالي به منزله شکست است بدانيد که کوههاي بلند ي از استرس را در برابرخود ايجا د مي کنيد. هدفتان اين باشد که بهترين سعي و تلاش را داشته باشيد اما اين را هم بدانيد هيچيک از مانمي توانيم هميشه ممتاز باشيم. مسائل را حل کنيد. در صورتي که بعضي موارد تست را متوجه نمي شويد بيش از حد مضطرب شدن هيچ کمکي به شما نمي کند. در عوض مشکل را مستقيما با مربي خود درميان بگذاريد تا به
شما کمک کند. همه چيز را در خودتان نريزيد. به شخصي اعتماد کنيد تا در کاهش استرس شما را ياري کند. در حال حاضر امتحان مهمترين و حياتي ترين مسئله شماست اما بدانيد که در مقايسه با صحنه زندگي تنها يک بخش کوچک محسوب مي شود. از مکان امتحان کاملا آشنائي داشته باشيد. هر چه لازم داريد ، مانند مداد ، خودکار ، ماشين حساب ، عينک ، ساعت و هرچه گمان مي کنيد نياز داريد ، شب قبل آماده کنيد.
شايد امتحان مدتي طول بکشد لذا بهتر است آب ، خوردني مختصر (اسنک) و احتمالا قرص سردرد باخود داشته باشيد. بهتر آن است که شب قبل استراحت کنيد. از طرفي هم براي آماده شدن جهت آزموني مانند زبان خارجي شايد بد نباشد عصر روز قبل لغات و واژه ها و اصطلاحات را مرور کنيد. برنامه روتين خود را تغيير ندهيد. سعي کنيد مانند قبل و بطور طبيعي بخوريد ، استراحت کنيد ، و بخوابيد. يک برنامه جديد و غير معمول خواب را به منظور آماده شدن براي امتحان بکار نبنديد. بيدار ماندن در طول شب براي مطالعه و چرت زدن بهنگام روز نوعي ناهشياري را سبب مي شود که عقب ماندگي را در روز مهم امتحان در پي دارد. وقت زيادي را براي مرور دروس در نظر بگيريد. بطوري که مجبور نباشيد در دقائق آخر خود را باشتاب براي امتحان آماده کنيد. اين کار باعث مي شود اعتمادتان را افزايش داده و هرگونه استرس پيش از امتحان را کاهش دهيد. برنامه زماني مناسبي را تعيين کنيد. به طوري که بتوانيد پيشرفت خود را پيگيري و مشخص کنيد. مطمئن شويد زمان براي استراحت و تفريح گذاشته ايد تا از پا در نيائيد. به محض اينکه متوجه شديد تمرکز ذهن را از دست داده ايد ، استراحت کوتاهي کنيد. سپس با نيروي تازه به مرور بپردازيد. تکنيک هاي متعدد مرور را آزمايش کنيد تا در س خواندن مفرح تر و انگيزه شما براي آن بيشتر باشد. زياد قهوه ، چاي و نوشيدني هاي گاز دار ننوشيد. کافئين شما را معتاد مي کند و ذهنتان را ازتفکر روشن باز مي دارد. غذاي
سالم و منظم بخوريد. مغز شما از مواد مغذي بهره مي برد. از کافي بودن ميزان خوابتان (حداقل 6 ساعت در شب) مطمئن شويد.ورزش ملايم و مرتب را فراموش نکنيد. ورزش انرژي شما را افزايش مي دهد ، ذهنتان را باز مي کند و هر گونه احساس استرس را متوقف مي سازد. کمي يوگا ، و ورزش هاي تمدد اعصاب سودمند است. اين ورزش ها به شما کمک مي کند خونسردي و تعادل خود را حفظ کنيد ، سطح تمرکزتان را افزايش دهيد و بهتر بخوابيد. روز امتحان : طوري برنامه ريزي کنيد که زود در محل امتحان حاضر شويد. از همراه داشتن وسائل مورد نياز اطمينان حاصل کنيد. پيش ازخواندن برگه سوالات نفس عميقي بکشيد. يکبار برگه را
از اول تا آخر بخوانيد پيش از آنکه تصميم بگيريد کدام سوال را پاسخ دهيد. به هر سوالي زماني را تخصيص دهيد. از پاسخي شروع کنيد که به آن مطمئن هستيد. اگر احساس ترس و اضطراب مي کنيد چند نفس عميق بکشيد. از اضطراب بپرهيزيد. کمي عصبي بودن پيش از امتحان طبيعي است اما بيش از حد عصبي شدن نتيجه عکس مي دهد چرا که قادر به تفکر روشن نخواهيد بود. سريعترين و موثرترين راه کاهش استرس و ترس اين است که چشمان خود را ببنديد و چند نفس عميق و طولاني بکشيد. تنفس بدين طريق همه سيستم عصبي شما را آرام مي کند. در همين حال بخود تلقين کنيد که "من آرامم" يا "مي دانم خيلي خوب امتحان خواهم داد". اگر احساس مي کنيد ذهنتان خالي شده نترسيد. ترسيدن تنها بياد آوري اطلاعات را
دشوار تر مي سازد. در عوض حدد يک دقيقه تنفس عميق و کند داشته باشيد اگر هنوز هم بياد نمي آوريد به سراغ سوال ديگري برويد و بعدا به اين سوال باز گرديد. پس از امتحان زمان را بيهوده صرف انتقاد از خودتان براي آنچه فکر مي کنيد اشتباه نوشته ايد نکنيد. قضاوت ما اغلب کمي تند و سختگيرانه است. براي سوالاتي که درست پاسخ داديد به خودتان آفرين بگوئيد. از قسمت هائيکه مي توانستيد بهتر پاسخ گوئيد نکاتي را بياموزيد و سپس از آن بگذريد. اگر هنوز هم در باره نحوه عملکردتان در آزمون نگران هستيد آن را باکسي
مانند يک دوست يا مربي درميان بگذاريد

چند اصل مهم برای تقویت حافظه

برخی از دوستان كنكوری از ضعف حافظه خود شكایت دارند و می گویند قادر نیستند مطالب خوانده شده را در ذهن خود نگه دارند. تحقیقات نشان داده است ظرفیت حافظه افراد مختلف نسبتاً با یكدیگر مساوی بوده و به جز عده معدودی كه از حافظه بسیار قوی برخوردارند، افراد دیگر از این نظر در یك سطح قرار دارند. اگر در به خاطر سپردن مطالبی كه می خوانید دچار مشكل می شوید، این به دلیل ضعف حافظه شما نیست، راه استفاده درست از قدرت حافظه خود را فرا نگرفته اید. از حافظه خود همچون یك انباری استفاده می كنید و مجموعه از اطلاعات بدون هیچ نظم و ترتیبی در حافظه شما انباشته شده است كه در زمان نیاز، قدرت
یادآوری آنها را ندارید. برای اینكه یك مطلب را به خوبی به حافظه خود بسپارید، نیازی نیست بارها آن را بخوانید تا حفظ كنید. متأسفانه این روشی است كه اكثر دانش آموزان و داوطلبان كنكور از آن استفاده می كنند؛ روشی كه بسیار وقت گیر و پرزحمت و نتایج حاصل از آن بسیار محدود است؛ زیرا مطالبی كه این گونه خوانده می شوند، به حافظه كوتاه مدت سپرده می شوند و گاه قسمت بسیار جزیی از آن مطالب در حافظه دراز مدت ثبت می شود. به همین علت است كه قسمت عمده مطالب آموخته شده، پس از مدت كوتاهی به فراموشی سپرده می شوند. برای اینكه بتوانید مطالب را به درستی فراگیرید و در مواقع ضروری آنها
را به خاطر آورید، رعایت نكات زیر به شما كمك قابل توجه ای می كند: 1،برای ثبت مطالب خوانده شده در ذهن، باید قبل از هر چیز به آن مطلب "علاقه" داشته باشید. وقتی به موضوع یا مطلبی علاقه مند باشید، به آسانی آن مطلب را یاد می گیرید و در حافظه تان به مدت طولانی ماندگار می شود. اما برعكس، بی علاقگی نسبت به مطلبی، هم یادگیری آن را دشوار می كند و هم در حافظه درست ثبت و نگهداری نمی شود. ممكن است یك داوطلب كنكور بگوید به فلان درس اصلاً علاقه ندارم و نمی توانم آن را به خاطر بسپارم. البته،
می دانیم كه این امر طبیعی به نظر می رسد؛ اما باید به جای فكر كردن به این موضوع، به فكر كسب نتیجه مطلوب باشید و برای راهیابی به دانشگاه، باید سعی كنید این بی علاقگی نسبت به یك یا چند درس را كنار بگذارید تا بتوانید مطالب را خوب فراگیرید و سر جلسه آزمون، دچار مشكل نشوید. 2،برای ثبت مطالبی كه می خوانید، باید در آن مطالب"دقت" كنید. خواندن و آموختن هرچیز، بیش از نگاه كردن به كلمات آن است. خواندن، به تفكر و فهمیدن نیاز دارد. حتماً برای شما پیش آمده كه گاهی چند صفحه را بظاهر می خوانید،
اما ذهنتان درگیر مسایل دیگری است. وقتی به حافظه خود رجوع می كنید، متوجه می شوید چیزی از آن چند صفحه ای كه خوانده اید، به خاطر نمی آورید كه این امر نشان از بی دقتی شما دارد. البته، بخشی از بی دقتی ناشی از نبود علاقه است. علاقه نباید ساختگی و از روی اجبار باشد، چون این گونه مطالعه كردن باعث می شود هر عامل كوچكی مثل رفت وآمد اطرافیان، صدای رادیو یا تلویزیون یا حتی تیك تاك ساعت، ذهن شما را درگیر كند و مانع از یادگیری شود. شما داوطلبان كنكور باید سعی كنید با توجیه هدف نهایی خود
یعنی "راهیابی به دانشگاه"، هرگونه بی علاقگی را در خود از بین ببرید و با دقت و تمركز بسیار، مطالب را فراگیرید . 3،مطالب یا موضوعاتی كاملاً در حافظه بلند مدت شما ثبت می شوند كه "معنادار" باشند. دریك آزمایش، فهرستی شامل 10 لغت در اختیار دو گروه از دانشجویان قرار گرفت. از گروه اول خواسته شد فهرست لغات را مطالعه كنند و از آن لغات داستانی بسازند و در ذهن ثبت نمایند. اما از گروه دوم خواسته شد فقط فهرست لغات را حفظ كنند (داستان نسازند) . بلافاصله بعد از مطالعه تقریباً هر دو گروه توانستند تمامی لغات
را به خاطر آورند، اما بعد از مدت زمانی كه از امتحان اول گذشت؛ دوباره دو گروه امتحان شدند و دانشجویانی كه با لغات داستان ساخته بودند، تقریباً تمام لغات را به خاطر آورند؛ در حالی كه دانشجویان گروه دوم، بیشتر لغتها را فراموش كرده بودند. در واقع، دانشجویان گروه اول، 6 تا7 برابر نسبت به دانشجویان گروه دوم لغتها را به خاطر داشتند. چون گروه اول با ساختن داستان یك مجموع لغات معنادار و به هم مرتبط در حافظه خود
ثبت كرده بودند كه به راحتی برای آنها یادآوری می شد. پس شما هم سعی كنید اگر موضوع یا مطلبی برایتان بی معناست، طوطی وار آن را حفظ نكنید، بلكه با درك صحیح، آن موضوع را در حافظه خودماندگار كنید. 4،مطالبی را كه می خوانید، در حافظه خود "طبقه بندی" كنید. طبقه بندی معمولاً به دو شكل صورت می گیرد. الف) طبقه بندی طبیعی:همان روشی است كه در درسهایی مثل زیست شناسی و جغرافیا استفاده می شود؛ مثلاً وقتی موجود زنده ای را با توجه به ویژگیهای مشترك با موجودات دیگر در یك گروه قرار
می دهید، این یك نوع طبقه بندی طبیعی است. ب) طبقه بندی مصنوعی:نظام الفبایی كه در تنظیم فرهنگها، دایرة المعارفها، فهرست كتابهای یك نویسنده و موارد مشابه به كار می رود، نمونه هایی از طبقه بندی مصنوعی است. سعی كنید هنگام مطالعه درسها و موضوعات امتحانی، آنها را به یكی از این دو روش در حافظه خود طبقه بندی كنید تا در هنگام رجوع به حافظه تان، دچار دردسر و گیجی نشوید. 5،وقتی در ثبت مطلبی در ذهن خود دچار مشكل می شوید، سعی كنید"قرینه سازی"كنید. به عنوان مثال، نام "شیرین" اسم "فرهاد" را
در ذهن یدك می كشد كه این خود نوعی" قرینه سازی" به شمار می رود. 6،نكته دیگری كه روان شناسان روی آن تأكید می كنند، آن است كه مطالبی كه در آغاز و در پایان زمان مطالعه خوانده می شوند، بیشتر و بهتر در حافظه باقی می مانند، در حالی كه مطالبی كه بین این دو زمان قرار می گیرند، احتمال فراموش كردنشان بسیار بیشتر است. بنابراین، مدت زمان مطالعه نباید خیلی طولانی باشد. بهتر است بعد از هر 45 دقیقه مطالعه، 15 دقیقه استراحت كنید تا نتیجه بهتری حاصل شود. البته، زمان ذكر شده ثابت نیست و هر فردی با توجه به قدرت یادگیری خود، باید مدتی را درس بخواند و چند دقیقه ای هم استراحت كند تا فاصله بین شروع و اتمام زمان مطالعه طولانی نشود و مطالب كمتری در این فاصله زمانی قرار گیرد. 7،یكی دیگر از عوامل مؤثر در ثبت مطالب در حافظه، "مرور مطالب" است. كسی كه نسبت به مطالب خوانده شده بی اعتنا باشد (مرور نكند)، به راحتی مطالب از حافظه اش محو می شود. مرور مطالب خوانده شده، باعث تثبیت آنها در ذهن می شود. "اولین مرور" باید ده دقیقه بعد از یك دوره مطالعه یك ساعته باشد. "دومین مرور" یك روز بعد از اولین مطالعه و به مدت 2تا4 دقیقه لازم خواهد بود. "سومین مرور" یك هفته پس از اولین مطالعه و چهارمین و پنجمین مرور، به ترتیب یك ماه و 6 ماه بعد از اولین مطالعه خواهد بود كه پس از این مدت،
مطالب در حافظه دراز مدت جایگزین می شوند. 

كاوشگري يعني چه ؟

كاوشگري ايده پيچيده اي است به معناي بسياري از چيزها ،براي بسياري از افراد ،در بسياري از موقعيت ها . علاقه ما به كاوشگري در مركز يادگيري كاوش –محور ، ريشه در تجربيات ما به عنوان عالم ،معلم و دانش آموز دارد.آنچه در پي مي آيد يك سري از مطالبي است كه مشام آدمي را با عطر چيزي آشنا مي كند كه از آن به كاوشگري ياد مي شود .تعريفي با حد و رسم منطقي از آن اگر امكان پذير باشد ،احتمالا بسيار محدود كننده خواهد بود. كاوشگري پرسيدن سوالاتي است .اما نه هر سوالي ؛ بلكه سوالات خوب .سوالاتي كه د ر دسترس هستند، سوالاتي كه مي توانند جواب هاي ناقص يا كامل داشته باشند و سوالاتي كه به آزمون ها و مطالعاتي معنا دار مي انجامند. كاوشگري هنر و دانش پرسيدن و پاسخ دادن به سوالات است كه مستلزم مشاهده و
اندازه گيري ، فرضيه سازي ،تفسير،مدل سازي و مدل آزمايي است .اين كار به تجربه ،تامل شناخت نقاط قوت و ضعف روش هاي خاص خود بستگي دارد. در حين كاوشگري معلم مي تواند به طرح سوالي بپردازد يا دانش آموزان را وادار نمايد تا سوالات خودشان را مطرح كنند. اين سوالات اغلب باز هستند و فرصتي در اختيار دانش آموزان قرار مي دهد تا بررسي هاي خود را هدايت كنند و پاسخ هايشان را (نه فقط يك پاسخ درست ) خودشان بيابند و به احتمال زياد با سوالات بيشتري روبه رو شوند. كاوشگري ،كاري است كه عالمان انجام
مي دهند.اين كار معمولا به صورت رسمي و نظام مند انجام مي شود و در اين فرآيند در پيكره كلي اطلاعات كه دانش ناميده مي شود ،سهيم مي گردد. در تجربه كردن علم به عنوان كاوشگري ،دانش آموزان راه و رسم عالم شدن را ياد مي گيرند و به اين ترتيب است كه آنها ياد مي گيرند كه فراتر از صرف مفاهيم و واقعيت ها ،فرآيندهاي مربوط به ايجاد اين مفاهيم و واقعيت ها را بياموزند. دانش آموزان با كاوشگري به تجربيات عيني و فعال مجهز مي شوند.آنها دست به ابتكار مي زنند ولي در خود مهارت هاي حل مساله ، تصميم سازي و تحقيق را ايجاد مي كنند.اين مهارت ها آنها را به يادگيرنده هاي مادام العمر در مي آورند. كاوشگري در مراحل مختلف رشد خود به دانش آموزان اين امكان را مي دهد كه روي مسايل مشابه كاركنند و حتي در يافتن راه حل هاي آنها با هم همكاري نمايند .هر دانش آموز بايد از استعدادهاي خاص خود استفاده كند. كاوشگري ،مستلزم تلفيق رشته هاي چند گانه است .دانش آموزان هنگام بررسي و مطالعه ،سوالاتي را خواهند پرسيد كه شامل علوم تجربي ،رياضيات ، مطالعات اجتماعي ،هنرهاي زباني و مهارت هاي فني و هنري است . كاوشگري ، مستلزم ارتباط است . دانش آموزان بايد سوالات منسجم و معنادار طرح كنند و نتايج را به صورت شفاهي يا كتبي گزارش نمايند و بدين طريق است كه آنها به يكديگر ياد مي دهند و از يكديگر ياد مي گيرند. كاوشگري به معلمان امكان مي دهد كه درباره دانش آموزان خود اطلاعاتي داشته باشند و بدانند كه آنها چه كساني هستند چه مي دانند ،چگونه فكرشان را به كار مي اندازند.اين بينش ها معلمان را قادر مي سازد كه دانش آموزان را در كسب علم ياري نمايند. هنگام كاوشگري معلمان بايد مراقب باشند،كثرت رهنمودها و سوالات و پاسخ ها،كل يادگيري را از فرآيند كاوشگري خارج مي سازد و به همه آنها جنبه سرگرمي مي دهد . كاوشگري حق دانش آموزاني است كه براي آموزش خود احساس مسئوليت مي كنند.

كاوشگري و مهارت هاي تدريس كاوشگري ،فرصت هايي براي معلمان فراهم مي كند كه بدانند چگونه ذهن هاي دانش آموزان كار مي كنند.اين بينش ها بعدها مي تواند براي ايجاد شرايط مناسب يادگيري مورد استفاده معلمان قرار گيرد و زمينه كسب علم را براي دانش آموزان فراهم آورد.برخي از مهارت هايي كه معلمان هنگام استفاده از كاوشگري ياد مي گيرند عبارتند از : -بدانيم چه موقع زمينه تشويق دانش آموزان را فراهم كنيم . بدانيم به يك دانش آموز خاص چه رهنمودهايي ارايه كنيم . بدانيم به آنها چه نگوييم (پاسخ را فاش نكنيم ) بدانيم چگونه رفتارهاي دانش آموز را از روي چالش هايي كه با آنها روبه روست بخوانيم و براي توصيف رفتارهايش موقعيت هاي يادگيري معنا داري را طراحي كنيم . بدانيم چگونه به دانش آموزان كمك كنيم تا
در حل مسايل با يكديگر همكاري نمايند. بدانيم چه موقع مشاهدات ،فرضيات يا تجربيات معنا دار مي شوند. بدانيم چگونه ابهام را بپذيريم. بدانيم چگونه از اشتباهات به طور سودمند استفاده كنيم. بدانيم چگونه دانش آموزان را راهنمايي كنيم تا بدانند كه كنترل بررسي ها و مطالعات به معناي از دست دادن كنترل كلاس نيست .

نوشته : نورمن بودنيس ،ترجمه :دكتر حسن ستايش -روزنامه همشهري

مقاله تربيت وامام خميني (ره ) نوشته احمد مظفري كارشناس ارشد آموزشي

توجه به تربيت وصدق نيت وخلوص باطن ونفس مهذب درآرا وانديشه حضرت امام خميني (ره) مكررمورد تاكيدقرار گرفته است و ايشان مي فرمودند( سعي كنيد رابطه بين خود وخداي خويش رااصلاح كنيد كه اگر اينچنين شود بقيه امورهر چند سخت ودشوار همه اصلاح خواهد شد) شكي نيست كه علاوه بر آرا وانديشه حضرت امام (ره ) سيره عملي ، نحوه رفتار وعملكرد ايشان نيز مبين توجه ويژه حضرت امام به مسئله تربيت وتهذيب نفس بوده است ودرمشي عملي ورفتارهاي سياسي ، عبادي ،اجتماعي وخانوادگي حضرت امام (ره)نيز نكات آموزنده وتربيتي فراواني وجود دارد كه مي تواند مارا به هدفهاي تربيتي وفهم شيوه هاي تربيتي شان رهنمون سازد . واقعيت اين است كه مشي تربيتي حضرت امام شيوه اي موفق وكارآمد بوده ومي تواند
راهگشاي جامعه در حركت به سوي تعالي باشد همه كساني كه با زندگي وسير نهضت بزرگ اسلامي آشنايي دارند به اين نكته واقفند كه امام قبل از آنكه سياستمداري قاطع وانقلابي باشد وپيش از آنكه به عنوان مرجعي عام زعامت دين ومرجعيت را معنايي تازه بخشد يك معلم نمونه ومربي بزرگ بود كه توانست بادريافتي عميق از مكتب حيات بخش اسلام واصول اخلاقي ومباني تعليم وتربيت الهي هم خويشتن را در ميدان سخت مبارزه ومجاهده با نفس وتزكيه دائمي امتحان كند وهم به تربيت وتعاليم نسلي همت گمارد كه  بار اصلي نهضت وانقلاب اسلامي را بر دوش خواهند كشيد . حضرت امام درسن جواني كتابهايي چون شرح دعاي سحر ، مصباح الهدايه ،سرالصلوه وآداب الصلوه راتاليف كردند كه در اين كتابها مفاهيم عميق عرفان اسلامي ومعارف الهي به رشته تحرير در آمده است. مطالعه كتب مذكور نشان مي دهد كه در نظر حضرت امام هر گونه حركت سياسي واجتماعي بدون توجه به تربيت وتعليم جامعه انساني تلاشي بي نتيجه وعقيم خواهد بود بررسي مجموعه بيانات ونوشته هاي امام در زمينه تعليم وتربيت بخوبي نشان مي دهد كه در ديدگاه حضرت امام علم آموزي با همه شرافت واهميتي كه دارد حتي علم اخلاق وتوحيد هم اگر توأم با تربيت صحيح وتزكيه نفس نباشد بي فايده بوده وابزاري خواهد بود كه قدرتمندان آن را بكار خواهند گرفت ونتيجه آن رنج وستمهايي است كه امروز در جوامع شاهد آن بوده وهستيم .حضرت امام در اين مورد مي فرمايند : ساده انديشي است كه ما گمان كنيم كه فقط تخصص ميزان است وعلم ميزان است علم الهي
هم ميزان نيست علم توحيد هم ميزان نيست هيچ علمي ميزان نيست آن علمي ميزان است وبراي بشر سعادت است كه تربيت دراو باشد .(1) نظر حضرت امام (ره ) درزمينه تربيت همان انديشه قرآني است كه خداوند پس از هفت سوگند آشكار به مظاهر عظيم طبيعت ونفس انساني با صراحت وقاطعيت مي فرمايد : « قد افلح من زكيها وقد خاب من دسيها»(2) رستگاري وسعادت انسان وجوامع انساني تنها ازيك معبر قابل دسترسي است وآن تزكيه وتربيت نفس انسان است .دراين راستا حضرت امام تربيت انسان وتهذيب وتزكيه او
را فلسفه بعثت انبيا واساس كار آنان مي دانست ومي فرمود : كوشش انبيا وايده بعثت در تمام قرن ها تربيت انسان است (3) ودر جايي ديگر فرمودند : مسأله تربيت بالاتر از تعليم است مسأله تزكيه نفس اهميتش بيشتر از مسأله تعليم كتاب وحكمت است .تربيت وتزكيه مقدم بر تعليم است. حضرت امام در جريان نهضت جاويد خود باسيره علمي وعملي خود از آغاز اذهان عوام وخواص رابه تربيت نفس وتفكر وتأمل در سرنوشت جامعه متوجه ساخت ودر جريان زندگي مبارزاتي خويش مستقيم وغير مستقيم راههاي حركت بسوي اخلاق در
زندگي را آموزش داد . البته در زمينه مباحث تربيتي حضرت امام (ره )در مورد انسان شناسي و
فطرت آدمي ، چگونگي نيل به هدفهاي الهي وشيوه هاي مبارزه با مفاسد نفساني ورذايل اخلاقي ونحوه كسب فضايل انساني بحث هاي مبسوطي دارند كه در كتابهاي عرفاني واخلاقي ومباحث فلسفي وسخنرانيهاي ايشان مضبوط است

منابع 1- صحيفه نور جلد 13 صفحه 269 2-سوره ضحي 3 -صحيفه نور جلد 14 صفحه 15 4- صحيفه نور جلد 13 صفحه 266

چگونه از فرزند خود يک نابغه بسازيم .